[ تبصره ] : ببايد دانست كه امور مذكوره همه اكثرى است نه كلّى ؛ زيرا كه مىتواند بود كه بعض اشخاص محرور المزاج را بنا بر غلبهء حرارت و يا بعض معتادين را به سبب عادت ضرر نرساند . و نيز ببايد دانست كه ضررهاى مذكوره لازم نيست كه فورى باشد ظهور آن‌ها ؛ زيرا كه مىتواند بود كه بعد [ از ] طول زمان اثر آن ظاهر گردد و در كبر سِن ؛ چنان چه شيخ الرئيس ايماء به اين نموده . و آن چه بعض جَهَلهء قوى المزاجِ مغرور ، خلاف امور منهيهء مذكوره و غير اين‌ها مىنمايند و ضررى بالفعل نمىيابند و مىگويند « ما آب سرد در فلان وقت و فلان حال مىخوريم و فلان طعام را « 1 » با فلان طعام و فلان ميوه با فلان ميوه مىخوريم « 2 » و ضررى نمىيابيم » و از ضرر بالمآل و ضعيف‌المزاجان غافل‌اند ، مناط اعتبارى و دستورالعملى نيست . [ و لذا ] بايد كه عقلاء گوش به سخنان ايشان ندهند و عمل بر قول حكماى مجرّبين و محقّقين نمايند . و نيز بعض اطبّاء و حكما اگر بنا بر داعيه باعثى و مانعى ، خلاف قواعد كلّيه را به عمل آورند و ضرر نيابند و يا تدارك آن را به زودى نمايند ، بايد كه آن را نزد عوامّ و جهّال و مَرضى ذكر ننمايند كه باعث جرئت [ شود ] و دستور العمل خود قرار دهند و از تدارك آن غافل باشند ؛ چنان كه شاعرى گفته : بيت « كُلوا وَ اشْرَبوا » را دَرِ گوش كرد « وَ لا تُسْرِفوا » « 3 » را فراموش كرد و ايضا ببايد دانست كه صاحبان شريعت - صلوات اللّه عليهم - كه اطبّاى نفوس و ابدان‌اند نيز در اين اوقات منع از آشاميدن آب نموده‌اند ؛ پس تابع ايشان بايد بود نه تابع جهلا . كأس سوم : در منع جمع ميان دو آب مختلف با هم بدان كه اهل تجربه منع نموده‌اند كه جمع ميان آب خفيف لطيف و آب ثقيل غليظ

--> ( 1 ) . ب : ( را ) حذف شده . ( 2 ) . ب : ( مىخوريم ) حذف شده . ( 3 ) . اشاره به : سورهء اعراف ، آيهء 31 .